De panoramawagon van de Bernina Express of de rode trein met open ramen
Over de Berninalijn rijden twee treinen, en touraanbieders noemen ze vaak allebei de Bernina Express. De meeste dagtrips vanuit Milaan zetten je in de 2e klas van de rode regionale trein, waar de ramen open kunnen. Alleen Frigerio Viaggi verkoopt een gegarandeerde plek in de panoramawagon, en dan nog alleen als optie.
Twee treinen op één lijn
De Berninalijn klimt vanuit Tirano in Italië over de Berninapas en daalt daarna af naar St. Moritz. De gewone rode regionale treinen rijden er de hele dag, en de panoramische Bernina Express rijdt over hetzelfde spoor met eigen rijtuigen.
Beide treinen passeren dezelfde viaducten en gletsjeruitzichten. Het verschil zit in het rijtuig en de zitplaatsreservering, en in de vraag of je een raam open kunt doen om met je camera naar buiten te leunen.
Aanbieders gaan losjes om met de naam. Een tour die ‘Bernina Express’ heet, kan je best in de regionale trein zetten, dus lees het programma en niet alleen de kop.
De rode regionale trein, ramen omlaag
Vier van de vijf tours op deze site rijden met de rode regionale trein in de 2e klas. TaoTravel en Autostradale zeggen dat duidelijk in hun aanbod, en ze vermelden allebei dat de ramen open kunnen.
Dat open raam is de reden dat veel fotografen deze trein verkiezen. Je fotografeert zonder glas voor je lens, dus zonder weerspiegelingen van de lampen in het rijtuig of van de jassen van andere reizigers.
De dag van TaoTravel voor ~€ 138 zit zo'n 2 uur en 20 minuten in de rode trein van St. Moritz naar Tirano, met uitleg aan boord. Hij scoort 4,8 uit 3.800+ reviews op Viator.
De stoelen zijn gewone regionale zitplaatsen, en op een drukke dag sta je misschien een deel van de rit of deel je een raam. De trein is voor iedereen open en niet gereserveerd voor één tourgroep.
De panoramawagon, glas boven je hoofd
De panoramarijtuigen hebben grote zijramen die doorlopen in een glazen dak. Je ziet de toppen boven de trein en niet alleen het dal ernaast, wat goed past bij de steile klim langs de gletsjers.
Die ramen gaan niet open. Je fotografeert door glas, en op een zonnige dag kan de weerspiegeling van het interieur op je foto's komen.

De panoramatrein vraagt naast het kaartje een zitplaatsreservering. Bij een tour wordt dat voor je geregeld, mits je de juiste optie boekt.
Frigerio Viaggi is de enige panoramatour
De dag van Frigerio Viaggi vanaf ~€ 137 rijdt met de panoramische Bernina Express van St. Moritz naar Tirano. De gegarandeerde plek in een panoramawagon krijg je alleen met de optie die dat zegt, gekozen bij het boeken.
Plaatsen zijn gegarandeerd maar niet vooraf toegewezen, dus je weet niet van tevoren aan welke kant je zit. Een upgrade naar de 1e klas kan alleen op verzoek aan boord, niet bij het boeken.
De scores liggen lager dan die van TaoTravel: 4,5 uit 4.000+ reviews op GetYourGuide en 4,3 uit 280+ op Viator. De prijsvergelijking laat zien hoe de opties de prijs veranderen.
Een plek onder het glazen dak
De dag van 12,5 uur van Frigerio Viaggi vanaf Piazza della Repubblica, met een gegarandeerde plek in de panoramische Bernina Express als je die optie boekt, en een korte stop in Tirano.
Welke trein bij wie past
Het uitzicht is hoe dan ook dezelfde berg. De keuze hangt af van hoe je er graag naar kijkt en hoe warm je wilt blijven.
- Fotografen die scherpe foto's zonder glas willen: de rode trein, aan een open raam
- Reizigers die het snel koud hebben: de gesloten, verwarmde panoramawagon, want de pas ligt op zo'n 2.253 m
- Gezinnen met kleine kinderen: de panoramawagon voor een zekere zitplaats, of de rode trein als de kinderen graag naar buiten hangen
- Wie de toppen van de bergen in beeld wil: het glazen dak
- Wie op reviews kiest: de rode-treindag van TaoTravel scoort hoger dan de panoramadag van Frigerio
Een open raam boven op de pas laat zelfs in de zomer koude lucht binnen. Neem hoe dan ook een extra laag mee, zoals onze paklijst uitlegt.
Wat in beide treinen hetzelfde is
Beide treinen rijden over het spiraalviaduct van Brusio en langs Lago Bianco vlak bij het hoogste punt. Onze routegids volgt de lijn van Tirano naar St. Moritz, stop voor stop.
Geen van beide treinen kan uitzicht beloven. Op elke dag kunnen wolken op de toppen en de Morteratsch-gletsjer hangen, en onze gids over het beste seizoen beschrijft hoe licht en weer door het jaar veranderen.
Op sommige data rijdt de trein de andere kant op, of eindigt hij in Thusis op de Albulalijn. De gids over routewijzigingen legt uit wat dat voor je dag betekent.
De optie boeken die je wilt
Op de boekingspagina van Frigerio staan de varianten in een lijst, en op het eerste gezicht lijken ze op elkaar. Kies de variant met panorama in de naam en lees het overzicht nog eens door voordat je betaalt.
Kies je de variant met lunch op de Diavolezza, dan lever je je vrije tijd in St. Moritz in voor een maaltijd bij het bergstation. Dat past bij mensen die liever goed eten dan langs de winkels slenteren.
Alle andere tours op deze site rijden met de rode trein, welke optie je ook kiest. Belooft een aanbod elders de panoramawagon, zoek dan naar de woorden gegarandeerde plaats en reservering voordat je erop vertrouwt.
Ons oordeel
Voor de meeste mensen is de rode trein de betere koop. De ramen gaan open, en onze keuze rijdt ermee met sterkere scores dan de panoramatour.
Boek de panoramawagon als een glazen dak voor jou het doel van de reis is, of als je liever warm en zittend reist. Controleer dan wel of de naam van de optie op de boekingspagina van Frigerio panorama zegt.